6:07,
19:34
|
Miasta i wsie Katalog miejscowości
Historia i dzieje Administracja i państwa Państwa i współpraca
|
Zamki w SudetachJednym z głównych elementów sudeckiego krajobrazu są przepięknie wkomponowane w otoczenie zamki i ich ruiny.Doskonałym materiałem wykorzystywanym do budowy stały się skały licznie występujące na obszarach sudeckich. Są to głównie skały pochodzenia krystalicznego czyli granity, gnejsy, bazalty. Poza nimi występują liczne piaskowce i wapienie. W murach zamków i pałaców renesansowych i barokowych można niejednokrotnie doszukać się fragmentów z wcześniejszych średniowiecznych budowli, pod fragmentami odnajdujemy ślady umocnień w postaci drewnianych konstrukcji lub wałów ziemnych. Podobnie było z budowlami gotyckimi, wznoszono je na miejscu starych grodów i ziemnych umocnień. Istnieje następująca klasyfikacja grodzisk ze względu na położenie, które stanowiło naturalna formę obrony, są to: grodziska wysoczynowe- położone na trudno dostępnych terenach czyli na wysokich wzgórzach; grodziska nizinne położone na terenach podmokłych; grodziska położone na wysokich skarpach rzecznych. Ze względu na ukształtowanie przestrzenne grodziska dzielimy na pierścieniowe, podkowiaste oraz stożkowate. Podobny schemat stosowano przy budowie zamków niezależnie od tego czy były wznoszone na dawnych grodziskach czy na nowym miejscu. W XII wieku wiele kasztelańskich grodów przekształciło się w murowane warowne zamki np. Bolesławiec, Nowogród nad Bobrem. W XIII oraz XIV wieku stawianie murowanych zamków było książęcym przywilejem dopiero później zamki budowali rycerze i urzędnicy książęcy. Zamki budowano głównie na wzniesieniach wzdłuż południowo - zachodniej granicy Śląska. Najwięcej zamków tego okresu powstało z inicjatywy księcia świdnicko - jaworskiego Bolka I Surowego, zbudował pas zamków obronnych. Zamki podobnie jak grodziska były różnych typów: nizinne otoczone rzekami i bagnami oraz wyżynne wzniesione na niedostępnych wzgórzach. Od XIV wieku zaczęto budować obronne wieże z elementami mieszalnymi. Budowane były głównie przez duchownych, rycerzy oraz wszystkich tych którym nie wolno było stawiać zamków. Do najbardziej okazałych i najlepiej zachowanych należą wieże w Siedlęcinie, Pastuchowie, Rakowicach Wielkich, Żmigrodzie, Biedrzykowie. W okresie w którym ziemie księstwa śląskiego przeszły w ręce Korony Czeskiej zamki przestały pełnić funkcje obronne i przechodziły w prywatne ręce. W wielu warowniach osiedli rycerze - zbójnicy, stanowiący niebezpieczeństwo dla okolicznej ludności. W latach 1426-1438 czyli podczas wojen husyckich wiele zamków uległo zniszczeniu np. Radosno czy Rogowiec. Prowadzona odbudowa dawała możliwości wprowadzenia nowych form. Dobudowywano nowe pomieszczenia użytkowe, spichlerze, stajnie, tworzono podzamcza. XVI wiek czyli okres renesansu miał ogromny wpływ na wygląd warowni. Większość z nich modernizowano i rozbudowywano np. Chojnik, Czochę i Grodno. Podczas wojny trzydziestoletniej (1618-1648) zniszczeniu uległy kolejne zamki, które nie zostały odbudowane m.in. Wleń i Bolczów. W XVIII wieku wiele zamków zostało przebudowanych na pałace, traciły one wtedy swoje funkcje obronne. Rolę te przejmowały ufortyfikowane miasta. W wielu przypadkach warunki terenowe uniemożliwiały modernizacje oraz przebudowe, wtedy warownie były pozostawiane i ulegały samoczynnej degradacji. W wieku XIX czyli w okresie romantyzmu zaczęto interesować się ruinami zamków, prowadzono prace zabezpieczające, udostępniano do zwiedzania, a na terenach ruin powstawały gospody i schroniska. Rozwój turystyki sprzyjał ratowaniu zabytków. W tym okresie rozpoczęła się również budowa pałaców, które swą formą przypominały zamki np. pałac w Kamieńcu Ząbkowickim lub sztuczne ruiny np. Stary Książ (w miejscu pozostałości po dawnym grodzie). Na przełomie wieków XIX i XX zainteresowano się rekonstrukcją starych zamków, niestety nieudolne prace konserwatorskie spowodowały zatarcie pierwotnych kształtów i piękna niektórych zamków. Do kolejnych zniszczeń przyczyniła się II wojna Światowa. Wiele zamków zostało doszczętnie zniszczonych i gdyby nie wzmianki w dokumentach nie wiedzielibyśmy o ich istnieniu. Zapraszamy do zapoznania się z galerią zdjęć zamków oraz ich wykazem. 91477
|
