Historia turystyki

Ogólnie

Historia turystyki na terenie Sudetów zajęłaby niejeden tom ciekawych opracowań. Przez wieki teren ten przechodził z rak do rąk. Jest on świadkiem zarówno wojen, powstawania hutnictwa, kopalnictwa i przemysłu ciężkiego, ale także powstawania słynnych uzdrowisk i kurortów.

Ogólnie rozwój turystyki wpasował się tutaj w rytm rozwoju dziewiętnastowiecznej i międzywojennej turystki austriackiej, niemieckiej, oraz turystyki polskiej i czeskiej z okresu komunizmu. Obecnie, po 89 rozwój tego regionu zależny jest głównie od tego, czy uda się przezwyciężyć kryzys wynikający z lat zaniedbań i szoku związanego z upadkiem przemysłu.

Poniżej przedstawiony jest ogólny zarys tych dziejów. Z czasem zamieścimy artykuły poświęcone poszczególnym zagadnieniom turystyki sudeckiej.

Prehistoria

Mało wiemy o prehistorii tych terenów. Była natomiast ona przedmiotem ideologicznych poszukiwań pragermańskości i prasłowiańskości przez gorliwych serwilistów dwóch systemów totalitarnych w XX wieku. Dzisiaj ich argumenty wywołują uśmiech, ale w gruncie rzeczy były straszne. Oczywiście kiedyś eksploracja Sudetów nie była związana z turystyką, która jest zjawiskiem świata nowożytnego.

Pierwsze wyjścia w góry

Pierwsze wzmianki o wyjściach w Sudety związane są miedzy innymi z marszami wojsk Bolesława Chrobrego. Wskazywanie Równi pod Śnieżką jako miejsca, przez które wojowie przeszli z południa na północ wydaje się błędne, ale patrząc gdzie niewiele później wzniesiono zamek Rogowiec nie jest to nierealne. Cóż dawniej ludzie byli bardziej krzepcy.

Od średniowiecza po koniec XVIII w. Sudety były stopniowo poznawane, odkrywano źródła mineralne oraz złoża metali. Rozwijało się także hutnictwo, drobny przemysł (tkactwo). Stopniowo poznawano góry, z których paradoksalnie najszybciej i najlepiej odkryto najwyższe Karkonosze.

Okres ten to tez spore zniszczenia lasów (zwłaszcza karkonoskich) które bezlitośnie wycinano dla potrzeb rodzącego się przemysłu.

Początki turystyki

Początki turystyki związane są z rozwojem uzdrowisk sudeckich w XIXw.. Powstają po Lądku i Cieplicach i Jedlinie nowe w Świeradowie, Dusznikach i Starym Zdroju (obecnie budynek dworca Wałbrzych Miasto) a później pierwsze na świecie sanatorium przeciwgruźlicze w Sokołowsku. Jest to także okres rozbudowy infrastruktury i miast na tym terenie.

Turystyka przed II wojną światową

Od końca XIX w. do II wojny światowej teren Sudetów, a zwłaszcza Karkonoszy to okres świadomej i komercyjnej rozbudowy infrastruktury turystycznej. Do Stronia Śląskiego, Karpacza i Szklarskiej Poręby podciągnięto kolej, powstało wiele nowych dróg. W górach wytyczono szlaki turystyczne, pobudowano schroniska i wieże widokowe.

Nastąpił w tym okresie bujny rozkwit społeczności kurortów i miejscowości podgórskich - zawiązywały się liczne towarzystwa turystyczne, kluby sportowe. Cieniem na koniec tego okresu kładzie się okres hitlerowski, który jednak oprócz nacisku na wzmocnienie granic nie niszczył tego regionu. O stopniu rozwoju turystyki w Karkonoszach świadczy to, że Szklarska Poręba była brana pod uwagę jako zimowa miejscowość olimpijska. Ostatecznie olimpiadę hitlerowcy urządzili jednak w bawarskim Ga-pa.

Turystka po wojnie

Okres powojenny to przede wszystkim całkowity zakaz lub poważne utrudnienia w poruszaniu się w pasie przygranicznym z Czechosłowacją. Całkowita praktycznie wymiana ludności oraz zacofany przemysł odbiły się na kondycji tutejszych społeczności.

Należy pamiętać, że nawet w tym okresie turystyka była centralnie planowana. Tereny te jednak były na tyle atrakcyjne, że zarówno gensek Breżniew jak i zwykły obywatel miał ochotę zobaczyć piękno Karkonoszy i przyjeżdżał do Karpacza.

Perspektywy rozwoju turystyki w XXI w.

Po upadku komunizmu nastąpiło odejście od izolacji i ciągłego patrolowania granicy polsko-czechosłowackiej, a następnie polsko-czeskiej. Wytyczono szlak graniczny Tłumaczów - Okraj oraz parę innych mniejszych ale ważnych szlaków, oraz otwarto kilka turystycznych przejść granicznych.

Nastąpił także powolny rozwój usług turystycznych i ośrodków narciarskich.

Ciągle jednak na początku XXI wieku należy powiedzieć, że rozwój następuje tylko w bardzo nielicznych sferach i to głownie na skutek działań prywatnych osób. Szczególnie niedorozwinięta jest infrastruktura turystyczna, sportowa i rekreacyjna, która w połączeniu z postindustrialnym bezrobociem i biedą odstrasza.

Rozwój tego regionu zależy przed wszystkim, od tego czy będzie w stanie konkurować na szerokim rynku usług turystycznych oferując wypoczynek i atrakcje nie tylko na odpowiednim standardzie i przedziale cenowym, ale także w dbałości o specyficzną i niepowtarzalną tożsamość tego regionu.

Na razie poziom samorządów, euroregionów i kluczowych stowarzyszeń pozostawia najdelikatniej mówiąc wiele do życzenia, tak jak wiele Euro pozostaje ciągle wydawane w innych miejscach.

Nie mija tylko jeden atut - wyjątkowe piękno i arcyciekawa historia tego regionu.

Komentarze: (0)

Dodaj komentarz | Forum

Nie ma jeszcze żadnych komentarzy.

Imię i nazwisko: E-mail: Tekst: Suma liczb 3 i 8: (Anty-spam)